kurtalangazetesi @ hotmail.com

Karanlık çağlarında bile insanlar öğrenmeye yeni bir şeyler bulmaya her zaman bilime, bilmeye, gerçeği bulmaya çalışmışlar sürekli bir uğraş içinde olmuşlar olayların nedenini, faydalarını, zararlarını, sonuçlarını öğrenmeye kalkmışlar. İnsan zekası sürekli bir araştırma, inceleme, öğrenme gereksimini, kendini geliştirmek istemiştir. Evrende tarihler boyunca sürekli yeni şeylere ihtiyaç duyulmuştur ve insanlar kendi yaşamı boyunca zaruri ihtiyaçlarını karşılamak için yeni keşiflerin icatların peşinde koşmuştur.
Robotların efendisi
Sibernetik ve robotik bilimin dehası olarak kabul edilen batılılar tarafında EL CEZERİ (CİZRELİ) Olarak tanınan EBÜL İZ İSMAİL İBNİ REZZAZ EL CEZERİ Mezopotamya’da Şırnak’ın Cizre ilçesinde dünyaya gelmiştir. Ve bu şehirde vefat etmiştir. Öğrenimini Kürt Medresesi Camia‘da tamamlamıştır. Öğrenimi sırasında fen derslerine oldukça ilgi duymuş ve bu konularda beynini yormuştur.
El Cezeri
Ömrünün tamamını Diyarbakır ve Cizre’de geçirmiş Eyyubiler ve Artuklular dönemlerinde yaşamış Kürt bir bilim insanıdır. El -Cezeri, ‘Makine yapımında yararlı bilgiler ve uygulamalar’ adlı eserinde robotik ve makineler hakkında bilgi verilmektedir. Bu değerli eserin giriş bölümünde bu kitabı niçin yazdığını şu satırlarla anlatır:
‘’Bir gün sultanın huzurundaydım ve yapmamı emrettiği şeyi getirmiştim…. Ne düşündüğümü sezdi ve gizlediğimi açığa vurdu ve bana şöyle dedi:’’ Eşsiz araçlar yapmış onları gücünle işler duruma getirmişsin seni yoran ve kusursuz biçimde inşa ettiğin bu şeyler kaybolup gitmezsin benim için icat ettiğin araçları, bir araya toplayıp ver her birinden ve resimlerinden seçmeleri kapsayan bir kitap yazmanı istiyorum.’’ Onun bana sunduğu modeli uyguladım ve önerilerini kabul ettim. Zaten boyun eğmekten başka yapacağım bir şey yoktu. Gerekli çalışmayı yapmak üzere gücümü topladım ve bu kitabı kaleme aldım.’’
Bu kitapta: su saati güneş saatİ (Şimdi halen Diyarbakırdadır) kandilli su saati bazı kap kacak abdest ibriği ve taslar havuzlar fıskiyeler müzik aletleri, kuyularda nehirlerde suyu yükselten mekanizmalar buharla çalışan güvercin ile ilgili hem yazılı hem çizili görsellerle oluşturmuştur.
El Cezeri Cizre’de vefat etmiş ve mezarı Nuh Peygamber Camisi’nin avlusunda bulunmaktadır.
Bu yaptığı çalışmalarda günümüzdeki ve ondan sonraki dönemlerin ilham kaynağı olmuştur. Dünyaca ünlü olan Leonardo Da Vinci El Cezeri’den ilham alarak çalışmaları yapıldığı düşüncesi ön plandadır.
Günümüzde de biliyoruz ki bu robotlar, makineler işimize çok yarıyor ve işimizi kolaylaştırıyorlar. Bütün bu çalışmalar bu icatlar bu gibi bilim insanlarına borçluyuz.
Bunun gibi nice Kürt bilim adamı insanlık tarihine ışık olmuşlar ve olmaya devam ediyorlar. En son Midyatlı Sayın Aziz Sancar bu ışığı bizlere yayıyor onların çalışmalarına, başarılarına minnettarız.
El Cezeri çalışmaları ileride unutulur endişesi taşımaktadır. Ya da önemi tam anlaşılmaz diye bizlere ulaşması için ve unutulmaması için kitabın önsözünde yazdıkları şöyledir. “Bu işe öyle meşakkatlerle koyulduk ki yolum uzadı, emeklerimin rüzgarın savurduğu şeyler gibi heba olmasından, çalışmalarımın gündüzün geceyi silmesi gibi silinmesinden korkarım.”